कॉमन व्हाइन स्नेक अथवा हरणटोळ हा निमविषारी
सर्प सर्वसाधारणपणे हिरवा अथवा पोपटी रंगामध्ये महाराष्ट्रात सर्वत्र आढळतो. मात्र
पूर्णत ः तपकिरी रंगाचे सापही आपल्याकडे क्वचित सापडतात. माथेरान हिल स्टेशनला तर एका
रात्रीत १०-१५ सर्प हमखास दिसतील इतके कॉमन हे सर्प आहेत.
हरणटोळ जातीचा सर्प टाळू फोडतो अशी आपल्याकडे
अंधश्रध्दा आहे. हरणटोळ हा साप अतिशय नाजूक असून तो भक्षाच्या शिकारीसाठी झाडावर उंच
बसतो. पाली, लहान पक्षी, पक्षांची पिल्ले, पक्षांची अंडी तसचं बेडूक हे त्याचं आवडतं
खाद्य. झाडावर उंच बसल्यानंतर जर त्याला धोका निर्माण झाला तर तो हल्ला करतो. झाडावरून
हल्ला केल्याने त्याला माणसाचे डोके जवळ पडत असल्याने हरणटोळ टाळू फोडतो अशी अंधश्रध्दा
आपल्याकडे आहे. मात्र, डोक्याची शस्त्रक्रीया करताना डॉक्टरांना देखील छिन्नी हातोडी
सारख्या दणकट गोष्टी वापराव्या लागतात त्यामूळे हरणटोळ सारख्या नाजूक सर्पाने टाळू
फोडणं हे कदापी शक्य नाही. या उलट त्याचे नाक मऊ असल्याने हल्ला केल्यानंतर त्याच्या
नाकालाच इजा होण्याची शक्यता जास्त असते.
- -
छायाचित्राची तांत्रिक माहीती
दिवसा येऊरच्या जंगलात भेंडीनाल्यानजिक हे हरणटोळचे
छायाचित्र घेण्यात आले आहे. कॅनन ५० डि कॅमेरा आणि टॅमरॉन ९० मीमीच्या लेन्सच्या सहाय्याने
हे छायाचित्र टिपले असून जंगलात हिरव्या बॅग्राउंडवर या हरणटोचा रंग मिसळू न देता उलट
तो उठून दिसावा यासाठी एका फ्लॅशच्या सहाय्याने हे छायाचित्र घेतले आहे. फ्लॅशला अनुसरून कॅमेर्‍यात १ /८० सेकंद शटर स्पीड, अॅपेरचर १४ आणि
आयएसओ २०० ला हे छायाचित्र घेतल्याने बॅग्राउंड ब्लॅक आउट करण्यात यश आले आहे. त्यामूळे
बर्‍याचदा हे छायाचित्र रात्री घेतल्याचा संभ्रम होतो.
छायाचित्र ः धनेश पाटील, फोटो ऑर्ब इंन्स्टिट्यूट
छायाचित्रण ठिकाण ः येऊर, ठाणे
www.photoorb.in
(नोंद * सदरचा लेख हा दैनिक सकाळच्या जंगलबुक या सदराकरीता लिहला असून हा लेख 5 जानेवारी, 2012 रोजी वृत्तपत्रात प्रसिध्द करण्यात आला होता)
